LỊCH SỬ CỦA BỘ MÔN:

Bộ môn Lao trường đại học Y Hà Nội được thành lập vào tháng 11năm 1959 do BS Phạm Khắc Quảng làm chủ nhiệm bộ môn, cùng với 2 cán bộ là BS Lê Đỗ Hải trợ lý giảng dạy, BS Nguyễn Đức Khoan trưởng phòng y vụ của khoa lao Bệnh viện Bạch Mai kiêm nhiệm chức giáo vụ. Bộ môn được đặt tại khoa lao Bệnh viện Bạch Mai.

Tháng 8 năm 1963 Bộ môn Lao chuyển địa điểm lên Viện chống lao TƯ. BS Phạm Khắc Quảng - Chủ nhiệm bộ môn kiêm thêm chức Phó viện trưởng Viện chống lao TƯ, Bộ môn cũng có thêm một số cán bộ giảng dạy như BS Vũ Đình Quí, BS Đặng Quốc Ân. Bộ môn đã xây dựng chương trình giảng dạy về bệnh lao cho sinh viên đa khoa phục vụ ở tuyến huyện và đào tạo sinh viên Y6 CK lao của trường đại học Y Hà Nội.

Trong thời kỳ đế quốc Mỹ đánh phá miền Bắc, Bộ môn sơ tán về xã Tây Mỗ huyện Từ Liêm. Ngoài nhiệm vụ giảng dạy sinh viên ở nơi sơ tán, các cán bộ của Bộ môn vẫn tham gia công tác điều trị và NCKH tại Viện chống lao TƯ. ở thời kỳ này số lượng cán bộ giảng dạy của Bộ môn đã tăng lên nhiều, ngoài các cán bộ kể trên Bộ môn có thêm một số cán bộ nữa như BS Nguyễn Thản, BS Trần Văn Sáng, BS Nguyễn Minh Châu, BS Mai Văn Khương, KTV Dương Minh Nguyệt.

Từ khi đất nước thống nhất cho đến nay (2005) Bộ môn đã từng bước xây dựng hoàn chỉnh các chương trình giảng dạy đại học và sau đại học cho phù hợp với từng thời kỳ đổi mới và phát triển của đất nước cũng như theo kịp sự phát triển của thế giới. Ngoài những bài bệnh học cổ điển, trong chương trình giảng dạy Bộ môn cũng đã đề cập đến công tác chống lao tại cộng đồng, chương trình chống lao 10 điểm (do cố GS Phạm Khắc Quảng đề ra) trong đào tạo các BS đa khoa tuyến huyện, BSCKI, BSCK II (do Bộ y tế và nhà trường quản lý). Từ năm 1979 Bộ GD - ĐT giao nhiệm vụ cho Bộ môn đào tạo các BSCK I, BSCK II, BS nội trú, cao học, nghiên cứu sinh. ở giai đoạn này Bộ môn cũng có thêm nhiều cán bộ mới về như BS Nguyễn Xuân Nghiêm (1976), BS Hoàng Gia (1977), BS Ngô Ngọc Am, BS Trần Thị Xuân Phương (1985), BS Lê Ngọc Hưng (1989), KTV Lê Thị Linh (1992), Cử nhân Lều Thị Oanh (1997).

Sau gần 50 năm được thành lập, Bộ môn Lao đã đào tạo được hàng vạn BS đại học, hàng trăm các BSCK I, BSCK II, thạc sỹ, tiến sỹ y học phục vụ cho công cuộc bảo vệ sức khoẻ cho người dân của đất nước ta. Bộ môn cũng mở rộng địa bàn đào tạo các BSCKĐH, BSCK I tại một số địa phương như: Bệnh viện lao – bệnh phổi Hà Nội, Bệnh viện 71 (Thanh Hoá), Bệnh viện lao – bệnh phổi Phúc Yên. Hiện nay hầu hết các cán bộ chủ chốt của ngành công tác tại các trường đại học Y, các Bệnh viện lao – bệnh phổi trong cả nước đã được đào tạo tại Bộ môn.

LÃNH ĐẠO TIỀN NHIỆM

Trưởng Bộ môn: GS. Phạm Khắc Quảng; GS. Nguyễn Việt Cồ.
Phó trưởng Bộ môn: BS. Nguyễn Thản

GS. Phạm Khắc Quảng	GS. Nguyễn Việt Cồ

LÃNH ĐẠO HIỆN NAY

- GS.TS. Trần Văn Sáng: Chủ nhiệm Bộ môn từ tháng 12/2003 cho đến nay:
- TS Lê Ngọc Hưng: Phó chủ nhiệm bộ môn từ tháng 11/2004 cho đến nay.
- PGS.TS Đinh Ngọc Sỹ (Giám đốc Bệnh viện lao – bệnh phổi TƯ): Phó chủ nhiệm bộ môn từ tháng 11/2004 cho đến nay.

THÀNH PHẦN CÁN BỘ HIỆN NAY:

- GV, BSCKI. Mai Văn Khương
- GVC, BSCKII. Nguyễn Xuân Nghiêm
- GVC, BSCKII. Ngô Ngọc Am
- GVC, Ths. Trần Thị Xuân Phương
- Cử nhân. Lều Thị Oanh
- Cử nhân. Lê Thị Linh

Các giảng viên và cán bộ Bộ môn

HOẠT ĐỘNG CỦA BỘ MÔN

1. Quy mô đào tạo:
- Đào tạo Đại học: các sinh viên Y khoa năm thứ 5.
- Đào tạo Sau đại học: nhiều khoá Bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2, Cao học, Nghiên cứu sinh.
- Đào tạo đại học: Bộ môn giảng dạy cho đối tượng là các sinh viên y khoa hệ đa khoa phục vụ cho công tác chống lao tại cộng đồng. Hàng năm trung bình có từ 200 - 300 sinh viên đến học tại bộ môn với thời gian học từ 2 - 4 tuần, sinh viên được học cả lý thuyết lẫn thực hành về các bệnh học lao cũng như CTCLQG của Việt Nam.

Bộ môn cũng giảng dạy về bệnh học lao cho các đối tượng là sinh viên y khoa của một số chuyên khoa như RHM, YHCT, y tế công cộng...

- Đào tạo sau đại học: tổng số học viên SĐH đã được đào tạo tại Bộ môn

+ BSCK I: 145 học viên
+ BSCK II: 46
+ Cao học, nội trú: 57
+ Nghiên cứu sinh: 13 + 5

Bộ môn cũng đã kết hợp với một số địa phương tổ chức đào tạo một số lớp BSCK I ngay tại địa phương như:

+ Bệnh viện 71 (Thanh Hoá): 23 học viên
+ Bệnh viện 74 (Vĩnh Phúc): 14 học viên
+ Bệnh viện lao – bệnh phổi Hà Nội: 13 học viên

Hiện tại Bộ môn đang đào tạo:

+ 1 BS nội trú khoá 27
+ Hai lớp BSCK I khoá 8 và khoá 9: 25 học viên
+ Hai lớp cao học khoá 12 và khoá 13: 0 học viên
+ Hai lớp BSCK II khoá 17 và khoá 18: 4 học viên
+ Bốn lớp NCS khoá 21, khoá 22, khoá 23, khoá 24: 5 học viên

PGS.TS Trần Văn Sáng hướng dẫn lâm sàng học viên Sau đại học

Hướng dẫn học viên Sau đại học thủ thuật chọc dò dịch màng tim

Cán bộ giảng dạy Bộ môn hướng dẫn học viên Sau đại học đọc tổn thương trên phim X Quang

Họp mặt nhân ngày Nhà Giáo Việt Nam 20-11

2. Thành tích đạt được:

- Nghiên cứu khoa học:

+ Các đề tài lớn:
• Chương trình chống lao 10 điểm (GS Phạm khắc Quảng) đã được áp dụng trên toàn quốc trong một giai đoạn.
• Bệnh lao trẻ em (GS.TS Nguyễn Việt Cồ làm chủ nhiệm) đề tài cấp nhà nước đã được nghiệm thu năm 1995.

+ Bộ môn đã hướng dẫn các học viên thực hiện các luận án, luận văn, đề tài cấp cơ sở ở hầu hết các lĩnh vực của chuyên khoa lao - bệnh phổi như:
• Dịch tễ học bệnh lao
• Tổ chức và hoạt động của mạng lưới chống lao
• Vai trò của giáo dục truyền thông trong bệnh lao
• Phát hiện và điều trị bệnh lao tại cộng đồng
• Bệnh lao ở người lớn
• Bệnh lao ở trẻ em
• Bệnh lao ngoài phổi
• Bệnh lao kết hợp với các bệnh khác
• Bệnh phổi nhiễm trùng
• Ung thư phổi
• Các bệnh phổi khác: giãn phế quản, giãn phế nang, COPD…
• Vấn đề kháng thuốc của vi khuẩn lao
• Áp dụng sinh học phân tử chẩn đoán bệnh lao …

- Biên soạn giáo trình và sách giáo khoa phục vụ cho công tác giảng dạy:

Các cán bộ của Bộ môn đã kết hợp với bệnh viện, các bộ môn khác biên soạn một khối lượng sách giáo khoa không nhỏ phục vụ cho công tác đào tạo đại học và sau đại học. Sau đây là các sách do tập thể bộ môn hoặc cá nhân biên soạn:

+ Bệnh lao thực hành (1985) + Lao sơ nhiễm trẻ em (1987)
+ Bài giảng lao và da liễu (1976)
+ Bài giảng lao cho sinh viên Y4 (1989)
+ Bài giảng sau đại học lao và bệnh phổi (1992)
+ Hoạt động chuyển hoá của phổi (1993)
+ Bệnh học lao và phổi tập 1 (1994)
+ Nhiễm HIV/ AIDS: lâm sàng, cận lâm sàng, phòng chống (1995)
+ Bệnh học lao – bệnh phổi tập 2 (1996)
+ Bệnh lao quá khứ, hiện tại, tương lai (1997)
+ Bệnh lao & vấn đề thanh toán bệnh lao (1997)
+ Bệnh lao trẻ em (1998)
+ Bài giảng lao và bệnh phổi (1999)
+ Vi khuẩn lao kháng thuốc: cách phòng và điều trị (1999)
+ Bài giảng lao và bệnh phổi (1999)
+ Sinh học phân tử và miễn dịch học trong bệnh lý hô hấp (2000)
+ Bệnh học lao (2002)

3. Những danh hiệu được Đảng và nhà nước trao tặng:
- Nhiều năm là tổ LĐXHCN, tổ tiên tiến
- Nhà giáo nhân dân: GS.BS. Phạm Khắc Quảng
- Thày thuốc ưu tú: GS.TS. Nguyễn Việt Cồ
- Nhiều cán bộ của Bộ môn được trao tặng huy chương vì sự nghiệp giáo dục, vì sự nghiệp bảo vệ sức khoẻ của nhân dân, CSTĐ nhiều năm liền.
- Xuất bản sách giáo khoa và các tài liệu giảng dạy.
- Nghiên cứu khoa học: thực hiện 1 đề tài cấp nhà nước, nhiều đề tài cơ sở, đề xuất chương trình chống Lao 10 điểm và chương trình chống Lao Quốc gia hiện nay.

4. Hợp tác Quốc tế:

- Chủ nhiệm Bộ môn (GS Phạm Khắc Quảng, GS.TS Nguyễn Việt Cồ) đã tham gia nhiều hội nghị quốc tế với tư cách là chủ toạ, thành viên.
- Một số cán bộ của Bộ môn đã tham gia giảng dạy hoặc làm chuyên viên tại Angôla như BS Quý, BS Nghiêm, BS Hoàng Gia.
- Bộ môn tham gia đào tạo cho một lớp sinh viên Thuỵ Điển.