Các cán bộ Bộ môn Ký sinh trùng

LỊCH SỬ BỘ MÔN:

Bộ môn Ký sinh trùng được thành lập vào năm 1902, cùng thời gian thành lập trường Y Đông Dương, tiền thân của trường Đại học Y Dược khoa Hà Nội sau này và trường Đại học Y Hà Nội ngày nay.

Chủ nhiệm đầu tiên của bộ môn Ký sinh trùng là Giáo sư người Pháp H.Galliard, đồng thời ông cũng là hiệu trưởng nhà trường. Những sinh viên học chuyên khoa đầu tiên của bộ môn Ký sinh trùng là Đặng Văn Ngữ, Hồ Thị Sáng, Phan Huy Quát... BS Đặng Văn Ngữ sau này trở thành GS chủ nhiệm bộ môn Ký sinh trùng, viện trưởng Viện KST đầu ngành có nhiều đóng góp nghiên cứu khoa học và đào tạo cho nước nhà, GS Đặng Văn Ngữ sinh ngày 4-4-1910 tại An Cựu (Huế) trong một gia đình nhà nho nghèo, sống bằng việc buôn bán nhỏ. Ông mất ở chiến trường Miền Nam 1-4-1967, thọ 57 tuổi. Ông học tiểu học ở Vinh, rồi học trung học ở Huế và đỗ đầu kỳ thi tốt nghiệp. Sau đó ông ra Hà Nội học và năm 1930 ông đỗ cả tú tài bản xứ và tú tài Pháp và do đó được cấp học bổng theo học tại Đại học Y Dược. Tốt nghiệp bác sĩ Y Khoa năm 1937 ông trở thành trợ lý cho GS H. Galliard. Một giáo sư người Pháp đã chết khi làm việc ở Việt Nam. Năm 1942 ông trở thành trưởng labo Ký sinh trùng và giảng viên môn sinh học, cuối năm 1942 ông đã công bố 19 công trình nghiên cứu, trong đó có những công trình nổi tiếng thế giới và khu vực. Năm 1943 ông được chonh đi du học ở Nhật với tiêu chuẩn là "đại diện xứng đáng cho nền y học của Pháp tại Việt Nam". Là một người có trình độ và nhạy cảm trong khoa học nên trong thời gian ở Nhật BS Đặng Văn Ngữ đã học tập được rất nhiều kiến thước và kinh nghiệm trong lĩnh vực KST và vi sinh. Khi cách mạng thành công (1945) ông được Việt Kiều ở Nhật bầu là hội trưởng hội Việt Kiều yêu nước và năm 1949 ông về nước tham gia kháng chiến, tiếp tục công việc giảng dạy nhiều môn học và nghiên cứu tại trường Đại học Y Dược ở Chiêm Hoá. Ông đã nghiên cứu sản xuất thành công "Nước lọc Penicillin" rất có hiệu quả cứu chữa vết thương trong kháng chiến chống Pháp. Trong thời gian kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) bộ môn Ký sinh trùng trong vùng tạm chiếm ở Hà Nội do BS Hồ Thị Sáng làm chủ nhiệm. Sau khi hoà bình lặp lại 1954, ông đã xây dựng ngành Ký sinh trùng Việt Nam và là người chủ nhiệm bộ môn đầu tiên người Việt Nam. Năm 1975 ông sáng lập Viện sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng. Ông đã hy sinh khi nghiên cứu sốt rét ở chiến trường Trường Sơn năm 1967.

Ông là một trong các GS y khoa đầu tiên được chính quyền cách mạng phong tặng. Từ năm 1954 sau khi hoà bình lặp lại, các khoá bác sỹ chuyên ngành Ký sinh trùng tiếp nối khoá đầu tiên của GS Đặng Văn Ngữ là khoá của BS Đỗ Dương Thái, Vũ Thị Phan, Vũ Đào Hiệu. BS Đỗ Dương Thái sau này trở thành GS chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng và phó viện trưởng Viện sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng trong những năm 1968 - 1986. Ông cũng có nhiều đóng góp về nghiên cứu và giảng dạy cho ngành Ký sinh trùng với hàng trăm đề tài nghiên cứu về các lĩnh vực Ký sinh trùng, đào tạo nhiều lớp bác sỹ chuyên khoa cho Viện sốt rét ký sinh trùng côn trùng và cho toàn ngành. BS Vũ Thị Phan sau trở thành GS Viện trưởng Viện Sốt rét ký sinh trùng và côn trùng và là giảng viên kiêm nghiệm của bộ môn cũng được đào tạo tại bộ môn Ký sinh trùng. Lớp bác sỹ chuyên khoa tiếp nối là khoá của các BS Nguyễn Thị Minh Tâm, Phạm Hoàng Thế, Phạm Huy Tiến, Phạm Huy Dũng, Đặng Công Long...

Nhiều người trong số họ đã trở thành giảng viên đại học và các nhà nghiên cứu đầu ngành như PGS. TS Nguyễn Thị Minh Tâm đã trở thành chủ nhiệm bộ môn những năm 1987 - 1997 và bà cũng có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về đơn bào, nấm, miễn dịch. PGS Phạm Hoàng Thế là một nhà nghiên cứu có tính ứng dụng cao cho y tế cộng đồng. Ông cũng là một giảng viên đã có nhiều đóng góp cho công tác đào tạo cán bộ chuyên ngành đại học, sau dại học và cũng tham gia nghiên cứu trong chiến trường Miền Nam thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

Khoá bác sỹ chuyên khoa tiếp nối (1960 - 1965) đã cung cấp cho chuyên ngành Ký sinh trùng hàng chục bác sỹ chuyên khoa, trong số họ có nhiều người cũng đã trở thành cán bộ chủ chốt, giảng viên hoặc nhà nghiên cứu đầu ngành như các PGS đương nhiệm của bộ môn Phạm Văn Thân, Phạm Trí Tuệ. PGS. TS Phạm Văn Thân, trưởng bộ môn đương chức với 42 công trình nghiên cứu khoa học về hầu hết các lĩnh vực Ký sinh trùng và y tế công cộng. Ông cũng có nhiều đóng góp cho công tác đào tạo đại học và sau đại học cho bộ môn, nhà trường, cho ngành Y tế và các trường Đại học - Cao đẳng Y. PGS.TS Phạm Trí Tuệ cũng có nhiều đóng góp cho nghiên cứu và giảng dạy về Ký sinh trùng với trên 50 đề tài nghiên cứu về các lĩnh vực Ký sinh trùng, đặc biệt từ 1992 tới nay có 7 công trình đi sâu vào đơn bào, nấm, miễn dịch đã được công bố, đã có nhiều đóng góp cho công tác đào tạo đại học và sau đại học cho nhà trường, các trường bạn, các viện nghiên cứu.

Lớp cán bộ nối tiếp học viên của bộ môn trong đó cũng có nhiều người hiện đã trở thành các giảng viên, cán bộ chủ chốt của các bộ môn Ký sinh trùng như PGS.TS Hoàng Tân Dân, Phó trưởng bộ môn đương nhiệm của bộ môn Ký Sinh Trùng- Đại học Y Hà Nội với 21 đề tài nghiên cứu về giun sán và nhiều đóng góp cho công tác đào tạo đại học và sau đại học, BS Nguyễn Đức Ngân là chủ nhiệm bộ môn đương nhiệm Ký Sinh Trùng của trường Đại học Y khoa Thái Nguyên.

Đội ngũ cán bộ trẻ của bộ môn hiện nay cũng đang tiếp nối truyền thống của bộ môn về nghiên cứu và giảng dạy như ThS Trương Thị Kim Phượng với 11 đề tài nghiên cứu khoa học và ThS Phan Thị Hương Liên với 8 đề tài đã được công bố. Cùng với chiều dài phát triển của Bộ môn Ký sinh trùng từ khi thành lập đến nay, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của bộ môn cũng đã có rất nhiều đóng góp cho công tác giảng dạy và đặc biệt cho việc thực hiện các kỹ thuật nghiên cứu Ký sinh trùng. Từ các vị cao niên hiện nay đã nghỉ hưu hoặc đã mất như các ông bà Vi Kim Ngọc, Nguyễn Quang Nhất, Nguyễn Nhân Kim, Lê Văn Ngoạn... hoặc các bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Trương Thị Minh Nguyệt... cho đến các cán bộ kỹ thuật đang công tác ở bộ môn như các cử nhân Đặng Bích Hà, Lê Thanh Phương, Phạm Văn Khiêm, Lê Tuyết Khanh, Trương Kim Yến đều sát cánh tận tuỵ cùng với đội ngũ cán bộ của bộ môn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu, phục vụ.

Ngoài hàng trăm công trình NCKH bộ môn đã xuất bản trên 30 đầu sách giáo khoa, giáo trình, sách chuyên khảo để đào tạo các đối tượng từ trung học đến bậc sau đại học. Gần đây các phương pháp dạy/ học tích cực, các phương pháp lượng giá mới đã được bộ môn đưa vào áp dụng thường xuyên trong đào tạo.

Để phát triển, bộ môn đã hợp tác khoa học có hiệu quả với nhiều nước và tổ chức quốc tế như Liên Xô cũ, Trung Quốc, Ba Lan, Cộng hoà dân chủ Đức, Tiệp Khắc, Hà Lan, Cộng hoà Pháp, Nhật Bản ... Bộ môn cũng đã đào tạo cán bộ chuyên ngành Ký sinh trùng cho nước bạn Lào và Campuchia.

Cũng do những thành tích đã đóng góp của bộ môn về đào tạo, nghiên cứu và phục vụ sức khoẻ của nhân dân nên bộ môn đã trên 10 lần đạt danh hiệu đơn vị tổ đội Xã hội chủ nghĩa, được Nhà nước phong tặng thưởng huân chương lao động hạng 3. Các cán bộ của bộ môn cũng đã được phong tặng nhiều danh hiệu, huy chương, huân chương đặc biệt cố GS Đặng Văn Ngữ được phong tặng anh hùng liệt sỹ và được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và kỹ thuật đợt đầu tiên. Bốn giáo viên Đỗ Dương Thái, Nguyễn Thị Minh Tâm, Phạm Hoàng Thế, Phạm Văn Thân đã được phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú. Tất cả cán bộ lâu năm đã được tặng danh hiệu Vì sự nghiệp giáo dục, danh hiệu Vì sức khoẻ nhân dân.

CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ:

1. Giảng dạy

- Giảng dạy cho các đối tượng đại học: BS đa khoa, BS răng hàm mặt, BS y học cổ truyền, CN y tế công cộng, CN điều dưỡng, CN kỹ thuật y học.
- Giảng dạy cho các đối tượng sau đại học: Cao học, Nghiên cứu sinh, BS chuyên khoa I, BS chuyên khoa II.

2. Nghiên cứu khoa học:

Tiến hành nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở và đề tài cấp Bộ. Tham gia các đề tài cấp Nhà nước của Nhà trường và của các đơn vị ngoài trường (Viện Sốt rét, Viện Vệ sinh dịch tễ TW...).

3. Phục vụ:

- Phục vụ công tác chẩn đoán và điều trị cho các Viện, Bệnh viện
- Phục vụ cộng đồng: Tham gia công tác điều tra cơ bản, phòng chống bệnh - dịch có liên quan đến ký sinh trùng.

4. Thành tích đã đạt được:

- Bộ môn đẫ tiến hành hàng trăm công trình NCKH và đã xuất bản trên 30 đầu sách giáo khoa, giáo trình, sách chuyên khảo để đào tạo các đối tượng từ trung học đến bậc sau đại học. Gần đây các phương pháp dạy/ học tích cực, các phương pháp lượng giá mới đã được bộ môn đưa vào áp dụng thường xuyên trong đào tạo.
- Để phát triển, Bộ môn đã hợp tác khoa học có hiệu quả với nhiều nước và tổ chức quốc tế như Liên xô cũ, Trung Quốc, Ba lan, Cộng hoà dân chủ Đức, Tiệp Khắc, Hà Lan, Cộng hoà Pháp, Nhật Bản…Bộ môn cũng đã đào tạo cán bộ chuyên ngành Ký sinh trùng cho nước bạn Lào và Cam pu chia.
- Cũng do những thành tích đã đóng góp của bộ môn về đào tạo, nghiên cứu và phục vụ sức khoẻ nhân dân nên bộ môn đã trên 10 lần đạt danh hiệu đơn vị tổ đội Xã hội chủ nghĩa, được Nhà nước tặng thưởng huân chương lao động hạng 3. Các cán bộ của bộ môn cũng đã được phong tặng nhiều danh hiệu, huy chương, huân chương đặc biệt cố GS Đặng Văn Ngữ được phong tặng anh hùng liệt sỹ và được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và kỹ thuật đợt đầu tiên. Ba giảng viên là Đỗ Dương Thái, Nguyễn Thị Minh Tâm, , Phạm Văn Thân đã được phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú. PGS. Phạm Hoàng Thế được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân. Tất cả cán bộ lâu năm đẫ được tặng đanh hiệu Vì sự nghiệp giáo dục, danh hiệu Vì sức khoẻ nhân dân.

CƠ CẤU TỔ CHỨC:

1. Tổng số biên chế: 14 cán bộ

2. Lãnh đạo đơn vị đương nhiệm:

PGS.TS Phạm Văn Thân: Trưởng Bộ môn

ThS. Trương Thị Kim Phượng: Phó trưởng Bộ môn

3. Danh sách các cán bộ công chức của Bộ môn:

- PGS.TS. Phạm Văn Thân, Tổ trưởng tổ Sốt rét - côn trùng.
- PGS. Phạm Hoàng Thế, Tổ trưởng tổ Giun sán.
- PGS.TS. Phạm Trí Tuệ, Tổ trưởng tổ Đơn bào - Nấm.
- PGS.TS. Hoàng Tân Dân, Cán bộ giảng dạy
- ThS. Trương Thị Kim Phượng, Giáo vụ Sau đại học.
- ThS. Phan Thị Hương Liên, Giáo vụ đại học.
- ThS. Phạm Ngọc Minh, Thư ký NCKH.
- CN Đặng Bích Hà, Cán bộ kỹ thuật
- CN. Lê Thị Tuyết Khanh, Cán bộ kỹ thuật
- CN. Lê Thị Thanh Phương, Cán bộ kỹ thuật
- CN. Phạm Văn Khiêm, Cán bộ kỹ thuật
- KTV. Đinh Kim Yến, Cán bộ kỹ thuật
- KTV. Cao Vân Huyền, Cán bộ kỹ thuật
- Chị Nguyễn Thu Nga, Y công

4. Phương hướng hoạt động trong thời gian tới:

4.1. Về giảng dạy:

Tăng cường công tác nâng cao chất lượng dạy/học, cụ thể:
- Xây dựng và hoàn chỉnh chương trình chi tiết cho mọi đối tượng đào tạo
- Hoàn chỉnh giáo trình giảng dạy cho các đối tượng đại học và đặc biệt là các đối tượng sau đại học.
- Tăng cường điều kiện thực hành labo cho các đối tượng với các kỹ thuật cập nhật, nhất là cho đối tượng sau đại học, cử nhân kỹ thuật.
- Áp dụng các phương pháp dạy / học tích cực cho mọi loại đối tượng mà Bộ môn giảng dạy
- Tiếp tục phát triển thêm những bộ test trắc nghiệm để lượng giá cho phù hợp với từng loại đối tượng và đưa vào áp dụng để lượng giá học viên
- Hợp tác chặt chẽ với các Viện, Bệnh viện chuyên ngành và một số địa phương trong công tác đào tạo đại học và sau đại học.

4.2. Về NCKH.

Phương hướng phát triển NCKH: Nghiên cứu cơ bản tại labo, NC bệnh học KST tại bệnh viện, NC dịch tễ học và phòng chống bệnh KST tại cộng đồng.
- Tiếp tục duy trì đề tài quỹ gen về bảo tồn nguồn gen đơn bào đường sinh dục – tiết niệu và phát triển sang lĩnh vực vi nấm y học
- Phát triển những nghiên cứu kỹ thuật cao, kỹ thuật cập nhật có thể áp dụng trong lĩnh vực ký sinh trùng.
- Kết hợp với các Viện và bệnh viện để ứng dụng những kết quả nghiên cứu thu được phục vụ cho người bệnh và cho cộng đồng.

4.3. Về nhân sự: