1 Tôn Thất Tùng, Đống đa, Hà nội - Tel. 84.4.8523798   
  7    
Bộ môn Tâm thần



Các cán bộ Bộ môn Tâm thần (ảnh chụp năm 2000)



I. Sự ra đời của Bộ môn

* Năm 1969 thành lập Bộ môn tâm thần, tách ra từ Bộ môn Tinh - Thần kinh. Đây được coi như một mốc lịch sử, đánh dấu một thời kỳ mới của nền tâm thần học Việt Nam. Từ thời điểm đó, Bộ môn tâm thần có chức năng và nhiệm vụ của mình dưới sự lãnh đạo trực tiếp của trường Đại học Y Hà Nội, đảm nhiệm công tác giảng dạy, đào tạo, giáo dục tâm thần học, chu cấp nguồn lực chủ yếu cho đất nước để hình thành hệ thống chăm sóc sức khoẻ tâm thần từ TW đến cơ sở như hiện nay.

* Người lãnh đạo Bộ môn qua từng thời kỳ:

- Từ năm 1969 - 1985: GS Nguyễn Việt Chủ nhiệm Bộ môn.
                                    Không có Phó chá»§ nghiệm Bá»™ môn.
- Từ năm 1985 - 1995: GS Nguyễn Việt Chủ nhiệm Bộ môn.
                                    PGS.TS Nguyá»…n Viết Thiêm Phó chá»§ nhiệm Bá»™ môn.
- Từ năm 1995 - 2000: PGS.TS Nguyễn Viết Thiêm chủ nhiệm Bộ môn.
                                    PGS.TS Trần Viết Nghị Phó chá»§ nhiệm Bá»™ môn.
- Từ năm 200l : PGS.TS Nguyễn Viết Thiêm Chủ nhiệm Bộ môn.
                                    PGS.TS Trần Viết Nghị Phó chá»§ nhiệm Bá»™ môn.
                                    Ths Nguyá»…n Kim Việt Phó chá»§ nhiệm Bá»™ môn.

* Chức năng và nhiệm vụ của Bộ môn.

- Đào tạo chương trình tâm thần học cho các lớp Bác sĩ đa khoa, chuyên khoa định hướng, Bác sĩ chuyên khoa I, Bác sĩ chuyên khoa II, Cao học và NCS tiến sĩ về chuyên ngành tâm thần. Ngoài ra còn tham gia đào tạo các lớp cử nhân điều dưỡng, bổ túc chuyên ngành cho Bác sĩ ở các tuyến cơ sở dưới hình thức đào tạo lại.


Cán bộ Bộ môn bảo vệ luận án Thạc sỹ Y học

- Điều trị các bệnh nhân bị bệnh lâm thần từ các tuyến chuyển đến, kể cả từ các khoa lâm sàng trong bệnh viện thực hành đa khoa Bạch Mai.

- Nghiên cứu khoa học, các đề tài về tâm thần và áp dụng những thành tựu khoa học vào giảng dạy, điều trị.

* Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ chuyên môn:

- Bộ môn rất coi trọng công tác đào tạo sau đại học cho mỗi cán bộ trong Bộ môn, nhằm để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị về chuyên môn của Nhà trường giao cho.

Hiện nay đã có: 2 PGS.TS, 2 Th.s, 7 Bs CKII và 3 cán bộ đang làm NCS tiến sĩ, hai cán bộ trẻ mới được bổ xung và hai kỹ thuật viên. Tổng số cán bộ hiện nay là 11 người.

- Bộ môn đã chú trọng gửi cán bộ ra nước ngoài dưới các hình thức: TTS, NCS, trao đổi chuyên môn... Do đó, hầu hết cán bộ trong Bộ môn đã được nâng cao trình độ chuyên môn sâu ở các nước có nền tâm thần bọc phát triển, có đủ khả năng phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu cũng như nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị bệnh nhân tâm thần ở Việt Nam.

II. Công tác đào tạo:

1. Đào tạo đại học:

Đã tham gia đào tạo Tâm thần học đại cương những kiến thức cơ bản về lý thuyết và thực hành cho Bác sĩ đa khoa và cử nhân:

- Đào tạo được gần 12.163 sinh viên đa khoa năm thứ 4 và năm thứ 5 sau này trở thành Bác sĩ thực hành đa khoa.
- Đào tạo 2 khoá cử nhân điều dưỡng của trường ĐH Y Hà Nội.
- Đào tạo nhiều lớp học viên cho trường Trung học Y tế Bạch Mai.
- Đào tạo 19 khoá chuyên khoa gồm 207 sinh viên chuyên khoa định hướng, sau khi tốt nghiệp trở thành những Bác sĩ chuyên khoa tâm thân đảm đương được nhiệm vụ hoạt động ở các cơ sở tâm thần, là hạt nhân của ngành tâm thần ở các tuyến tỉnh, thành phố và các trạm tâm thần.
- Đào tạo các đối tượng sinh viên của các trường khác, như sinh viên tâm lý học, cán sự xã hội của các trường ĐH Sư phạm, ĐH Tổng hợp, Trường trung học Y tế Bạch Mai đến học lý thuyết và thực hành tại Bộ môn.

2. Bộ môn đã đào tạo được:

- 207 Bác sĩ chuyên khoa định hướng tâm thần.
- 183 Bác sĩ chuyên khoa cấp I chuyên ngành Tâm thần
- 26 Bác sĩ chuyên khoa cấp II chuyên ngành Tâm thần
- 05 Bác sĩ nội trú bệnh viện
- 20 Thạc sĩ
- 05 Tiến sĩ
- Đào tạo lại cho 50 học viên của nhiều lớp Bác sĩ chuyên khoa nhằm cập nhật kiến thức mới, những thành tựu khoa học mới của thế giới trong lĩnh vực tâm thần học.

3. Tham gia đào tạo các đối tượng liên ngành và trường bạn

- 25 nội trú chuyên khoa thần kinh
- Các đối tượng cao học thần kinh, NCS, CKI thần kinh
- Phục hồi chức năng
- Y tế cộng đồng
- Các NCS và cao học tâm thần của Quân y viện 103, của ĐH Y Dược thành phố Hồ Chí Minh.
- Cung cấp những nhân lực có trình đồ chuyên môn sâu cho các trường y bạn.
- Bộ môn đã không ngừng đào tạo cán bộ và hỗ trợ cho các Bộ môn của nhiều trường ĐH Y trong cả nước: ĐH Y Huế, ĐH Y Thái Bình, ĐH Y Thái Nguyên, ĐH Y Hải Phòng, ĐH Y Dược thành phố Hồ Chí Minh.về công tác giảng dạy, xây dựng bộ môn, về giáo trình, chương trình giảng dạy. Bao gồm:

* 6 đầu sách về bài giảng tâm thần học, bài giảng sau đại học, giáo dục giảm cầu ma tuý, bệnh tâm thần phân liệt.
* Biên dịch tài liệu: 6 đầu sách về biên dịch tài liệu thuộc các vấn đề phân loại bệnh quốc tế ICD-10; công cụ chẩn đoán bệnh tâm thần của tổ chức Y tế thế giới (CIDI) và đánh giá các phương pháp điều trị hiện nay.
* Tham gia viết giáo trình của trường ĐH Y Hà Nội "Nhiễm HIV/AIDS - y học cơ sở lâm sàng và phòng chống".
* Tham gia viết sách: Bàn về đặc điểm trưởng thành của người Việt Nam.
* Viết sách: Điều dưỡng các bệnh truyền nhiễm thần kinh tâm thần.
* Tham gia viết nhiều tập san, kỷ yếu công trình NCKH của ngành, viện, bệnh viện và trường ĐH Y Hà Nội.

Nhờ có quá trình đào tạo này, Bộ môn tâm thần đã cung cấp cho ngành tâm thần đội ngũ các nhà tâm thần học ở các trường ĐH, các tuyến từ tỉnh thành đến xã phường.

III. Công tác nghiên cứu khoa học:

Bộ môn đã tham gia chủ trì nghiên cứu các đề tài trong đó:

1. Đề tài cấp nhà nước:

+ Dịch tễ lâm sàng trầm cảm là đề tài nhánh của đề tài: Giải quyết các bệnh mãn tính có nguy cơ cao.

2. Chương trình quốc gia:

+ Chương trình phòng chống ma tuý. Chương trình 06 QG. Bộ môn và Viện tham gia nghiên cứu các mô hình điều trị nghiện ma tuý lâu dài dựa vào cộng đồng có sự hỗ trợ bằng thuốc an thần kinh.
+ Chương trình mục tiêu quản lý, chăm sóc bệnh nhân tâm thần phân liệt tại cộng đồng.
+ Chương trình chăm sóc sức khoẻ tâm thần cộng đồng.

3. Đề tài cấp Bộ:

+ Sử dụng muối Lithi carbonate trong thực hành lâm sàng tâm thần học đã nghiệm thu.
+ Thiết kế mô hình chăm sóc sức khoẻ tâm thần cộng đồng.
+ Hằng số sinh lý người Việt Nam.

Các đề tài cấp cơ sở thuộc Ngành, Bệnh viện, Trường nghiên cứu theo các hướng sau:

+ Điều tra dịch tễ một số bệnh lý tâm thần cơ bản.
+ Dịch tễ lâm sàng lạm dụng rượu, ma tuý, thuốc lá.
+ Rối loạn hành vi tập tính.
+ Rối loạn liên quan stress của thanh thiếu niên.
+ Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng của nhiều bệnh nhân tâm thần nặng, mạn tính có nguy cơ cao làm suy giảm khả năng lao động, học tập và tái thích ứng xã hội.
+ Nghiên cứu nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị bệnh tâm thần.
+ Nghiên cứu phục hồi chức năng tâm lý xã hội và lao động nghề nghiệp dựa vào cộng đồng.
+ Nghiên cứu điều dưỡng tâm thần tại cộng đồng.
+ Nghiên cứu điều trị nghiện ma tuý bằng liệu pháp thay thế Methadone.
+ Hướng dẫn thành công 15 luận văn thạc sĩ có giá trị thực tế, 4 luận văn Bác sĩ nội trú và 5 luận văn phó tiến sĩ.

Mỗi cán bộ Bộ môn đã có từ 10 - 20 đề tài nghiên cứu khoa học. Các đề tài này đã đưa ra những giải pháp về y tế và xã hội, để ngăn ngừa những bệnh có nguy cơ cao nảy sinh trong cơ chế thị trường.

IV. Công tác quản lý chỉ đạo ngành.

Cán bộ Bộ môn đã giữ trọng trách vai trò lãnh đạo viện và các phòng của viện (01 Viện trưởng, 02 Phó viện trưởng, 02 trưởng phòng, 02 phó phòng của viện).

+ 1 cán bá»™ cá»§a Bá»™ môn làm chá»§ tịch Há»™i tâm thần học Việt Nam. 
+ 1 cán bộ của Bộ môn làm phó chủ tịch Hội tâm thần học Việt Nam.
+ 1 cán bộ của Bộ môn làm phó chủ nhiệm Chương trình quốc gia.
+ 4 cán bộ của Bộ môn làm Uỷ viên và thư ký Chương trình quốc gia.
+ 3 cán bộ của Bộ môn làm Uỷ viên hồi đồng khoa học Bộ.

Bộ môn đã tham gia với ngành trong việc hoạch định đường lối chiến lược trong công tác bảo vệ sức khoẻ tâm thần cho toàn dân. Xây dựng hệ thống chăm sóc chữa trị phục hồi chức năng cho các bệnh nhân tâm thần ở các tuyến, tiến bộ, hiệu quả. Tham gia công tác chỉ đạo tuyến từ trung ương đến địa phương.

V. Quan hệ hợp tác quốc tế.

Với tổ chức y tế thế giới:

+ Tham gia chủ trì, tổ chức nhiều cuộc hội thảo quốc tế và quốc gia, tập huấn chuyên môn nhằm tạo điều kiện cho cán bộ ngành giao lưu học tập tiếp thu những công nghệ mới ở nước ngoài.
+ Bộ môn có cán bộ khoa học được Tổ chức y tế thế giới mời làm chuyên viên về sức khoẻ tâm thần và lạm dụng các chất ở Gienevơ (GS. Nguyễn Việt).
+ Trong những năm đầu mới thành lập, Bộ môn đã gửi cán bộ của Bộ môn đi đào tạo được 3 phó tiến sĩ, 3 thực tập sinh ở nước ngoài, tạo điều kiện nâng cao trình độ chuyên môn của Bộ môn, làm nhiệm vụ đào tạo sau đại học hiện nay.
+ Bộ môn đã gửi cán bộ đi thực tập ở nước ngoài theo học bổng của Tổ chức y tế thế giới.
+ Hợp tác bình đẳng song phương với các nước Pháp, Hà Lan, Hội tâm thần học Hoàng gia úc, Newzealand.

Update 4/16/2002

Network Center, Hanoi Medical University.
Copyright 2001 HMU. All rights reserved.
7 8